Cúng cô hồn và những điều kiêng kỵ trong tháng cô hồn

Cúng cô hồn là tín ngưỡng tâm linh truyền thống của người Việt

Cúng cô hồn được xem là hoạt động tâm linh và văn hóa rất lâu đời của người Việt Nam dành cho những người đã khuất. Đây là hình thức làm phúc, nhằm mục đích an ủi, cứu giúp những vong linh khốn khổ, không nơi trú ngụ, không người thờ phụng. Bằng việc thực hiện nghi thức cúng tế cho các cô hồn lang thang, người đang sống tin rằng cuộc sống an lành và yên ấm hơn.

Cúng cô hồn là tín ngưỡng tâm linh truyền thống của người Việt
Cúng cô hồn là tín ngưỡng tâm linh truyền thống của người Việt

Cô hồn là gì?

Theo quan niệm dân gian, con người sinh ra luôn có phần hồn và phần xác. Khi chết đi, phần hồn sẽ được siêu thoát đầu thai sang một kiếp sống mới. Tuy nhiên, có những linh hồn vì có oan khuất, nặng nghiệp với dương gian, không được siêu thoát sẽ lang bạt nay đây mai đó ở chốn dương gian.

Theo đó, cô hồn được hiểu là những hồn ma cô đơn,không ai cúng bái, là những linh hồn vất vưởng trên thế gian chưa được siêu thoát.

Ngoài ra, cô hồn thường đi cùng dã quỷ nên người xưa thường hay nhắc đến cô hồn dã quỷ. Đây là những linh hồn vẫn còn nhiều oan khuất, sân hận trong lòng, ở dương gian quá lâu sẽ trở thành ma quỷ. Nó giống như nguồn năng lượng kỳ bí mắc kẹt giữa cõi trần và cõi âm, thuộc về cõi âm nhưng lại lưu ở cõi trần.

Những hồn ma tha phương lang thang cô độc cùng những con quỷ sống vật vờ không nơi trú ngụ ở dương gian, có thể quấy nhiễu tới con người.

Tục cúng cô hồn có từ bao giờ? Ý nghĩa của việc cúng cô hồn?

Dựa vào truyền thuyết dân gian, từ mùng 2/7 – 14/7 (âm lịch), Diêm Vương ra lệnh bắt đầu mở Quỷ Môn Quan “thả cửa” cho ma quỷ ra tứ phương. Các cô hồn lúc này được xóa hết mọi tội lỗi nên thoát về dương thế. Và kết thúc sau 12 giờ đêm của rằm tháng 7 thì tất cả phải quay trở lại địa ngục.

Do đó, nhiều nơi người ta đốt nhiều nến, hóa mã vàng bạc hoặc giết thịt gà, thịt vịt để cúng quỷ đói vào đêm 14/7. Khi cúng lễ vật cho quỷ đói, người đang sống cầu được bình an, yên ấm, hạnh phúc và những điều tốt đẹp nhất cho gia đình mình. Đồng thời cũng cầu mong cuộc sống của họ không bị ma quỷ phá hoại.

Cô hồn (quỷ đói) trong truyền thuyết
Cô hồn (quỷ đói) trong truyền thuyết

Bàn về nguồn gốc của tục cúng cô hồn tại Việt Nam, Đại đức Thích Nhật Thiện, ban trụ trì chùa Giác Ngộ (quận 10, TP HCM) đã trả lời trên báo VnExpress như sau: Nguồn gốc của tục cúng cô hồn xuất phát từ Trung Quốc. Những Phật tử Trung Hoa gọi lễ cúng này với tên gọi là “Phóng diệm khẩu”, có nghĩa là cúng để bố thí và cầu nguyện cho những con quỷ đói miệng lửa.

Tuy nhiên, dân gian ta thì hiểu rộng ra và nói trại đi thành “cúng cô hồn“, cũng tức là cúng thí cho những vong hồn vật vờ lang thang, không nơi nương tựa, không có ai là thân nhân trên trần gian cúng bái.

Ý nghĩa việc cúng cô hồn

Tại Việt Nam, cúng cô hồn được xem là một tín ngưỡng tâm linh truyền thống và được truyền từ đời này sang đời khác. Người Việt cũng như nhiều nước châu Á có quan niệm rằng những người chết vì chiến tranh, thiên tai, bệnh dịch, tàn sát, chết oan, tội lỗi, đánh nhau, tai nạn xe cộ, … thì sẽ gặp phải trường hợp“đại miếu bất thu, tiểu miêu bất lưu” (tạm dịch là “Miếu lớn không nhận, miếu nhỏ không cho ở”).

Vong hồn của họ không được cúng dưỡng, phải bị đọa đày trong địa ngục hay phải lang thang khắp nơi. Nguy hại hơn, họ sẽ phá phách, làm hại người còn đang sống.

Do đó, từ xưa người Việt cũng đã có tập tục cúng cô hồn vào tháng 7 âm lịch để cõi âm và cõi dương đều được bình an. Mục đích vừa để họ sớm được siêu thoát khỏi địa ngục vừa để nhân gian cũng không bị cô hồn phá rối.

Ngày “xá tội vong nhân” bắt nguồn từ tích cổ Trung Hoa
Ngày “xá tội vong nhân” bắt nguồn từ tích cổ Trung Hoa

Người sống ở dương thế phải cúng gạo, muối, cháo, … cho quỷ đói để chúng không quấy nhiễu cuộc sống nơi dương gian. Tuy nhiên, nhiều nơi gọi quỷ đói là “anh em tốt” hay “thần cửa sau” với dụng ý lấy lòng những linh hồn quỷ đói này.

Cúng cô hồn ở đâu, thời gian nào?

Người Việt chọn tháng 7 lịch âm hàng năm để cúng cô hồn. Ngày cúng cô hồn không nhất thiết phải là ngày rằm mà có thể tùy thuộc vào từng gia đình và từng vùng miền khác nhau.

Thực tế, cúng cô hồn thường diễn ra nhiều lần trong năm, vào các ngày mùng 2 và 16 âm lịch mỗi tháng tại miền Nam, mùng 1 và rằm tại miền Trung và Bắc. Tuy nhiên, những lễ này không áp dụng cho đại đa số gia đình mà chỉ những người kinh doanh sẽ cúng.

Rằm tháng 7 được coi là lễ cô hồn lớn nhất trong năm, và thường nhà nào cũng làm lễ cúng. Người dân thường chọn cúng ở trước nhà vào buổi chiều tối hoặc tối hẳn để cô hồn dễ nhận được đồ mà các gia chủ cúng. Bởi vì các cô hồn thường sợ ánh sáng, không dám đến đón nhận những đồ vật phẩm cúng bố thí nếu gia chủ chọn cúng vào ban ngày có ánh sáng.

Mâm lễ cúng cô hồn

Với quan niệm “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, người Việt rất xem trọng các nghi lễ cúng bái. Lễ cúng cô hồn vào rằm tháng 7 hàng năm cũng không nằm ngoài quy luật đó. Do đó, hình thức lễ cúng cô hồn luôn được tiến hành một cách cẩn thận và trang nghiêm.

Một mâm cúng cô hồn được xem là đầy đủ cần chuẩn bị như sau:

  • 1 dĩa muối, gạo sạch.
  • 12 chén nhỏ cháo trắng nấu loãng hoặc 3 vắt cơm vắt.
  • 1 quả trứng luộc
  • 12 cục đường thẻ.
  • 1 dĩa trái cây ngũ sắc (chọn đủ 5 loại 5 màu, chọn quả tươi, sạch).
  • 1 lọ hoa cúc.
  • Giấy áo quần chúng sinh từ 20 đến 50 bộ.
Đồ lễ cúng cô hồn phải đầy đủ và tươm tất
Đồ lễ cúng cô hồn phải đầy đủ và tươm tất

Giấy tiền vàng bạc với tiền vàng từ 15 lễ trở lên. Chú ý khi rải tiền vàng ra mâm cúng phải để đủ 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc và mỗi hướng từ 3, 5 hoặc 7 cây hương.

  • Khoai lang, bắp rang, ngô, sắn luộc, …
  • Mía để nguyên vỏ và chặt từng khúc nhỏ khoảng độ 15 cm.
  • Bánh, kẹo, tiền mặt (tiền thật với đủ các loại mệnh giá).
  • 3 ly nước nhỏ.
  • 3 cây nhang.
  • 2 ngọn nến nhỏ.

Lưu ý đặt mâm lễ cúng ở ngoài hành lang, trước cửa nhà, không đặt ở bậu cửa. Nhớ là cúng ngoài trời chứ không cúng cô hồn trong nhà. Trường hợp gia chủ không muốn cúng cô hồn tại nhà có thể cúng tại chùa.

Những lưu ý và cách mời vong đi sau khi cúng cô hồn xong

Thực tế có khá nhiều gia đình mời cô hồn về nhà cúng chúng sinh nhưng lại không biết mời đi sau khi xong nghi lễ. Vì vậy, nên cô hồn vẫn quanh quẩn trong nhà quấy phá gia chủ. Mặt khác, vì năng lượng của cõi âm rất đen tối và nặng nề nên các vật phẩm cúng cô hồn tuyệt đối không được dùng đến cũng không được để trong nhà mà phải mang bỏ đi. Bởi nếu dùng thì sẽ đem năng lượng xấu vào cơ thể, có thể sinh bệnh khó chữa trị.

Do đó, sau khi thực hiện xong nghi lễ cúng cô hồn, các gia đình nhất định phải tiến hành những việc như sau:

  • Giấy tiền vàng mã, quần áo giấy nên đốt ngay tại chỗ.
  • Rải gạo, muối ra sân, ra đường và ra xa tám hướng (mang ý nghĩa tiễn cô hồn đi).
  • Tục giật cô hồn: gia chủ đốt vàng mã cho cô hồn, cho tiền người sống bằng cách ném tiền cùng với bánh kéo và người sống giành giật những mâm cúng cô hồn của các gia chủ. Gia chủ tin rằng nếu người sống giành giật càng đông thì có nghĩa là gia chủ đã mua chuộc thành công các cô hồn các đảng không đến quấy phá gia đình mình.
  • Tuyệt đối không ăn các loại đồ cúng cô hồn cũng không đem đồ cúng đó vào nhà. Nếu không có ai giành giật thì bỏ vào túi mang cho những người khác dùng, bỏ đi sẽ gây hoang phí và mang tội.

Ngoài ra, hãy nhớ thêm những lưu ý sau:

  • Không cúng xôi, gà, đồ mặn trong lễ cúng cô hồn.
  • Không thể thiếu cháo loãng. Dân gian quan niệm rằng những linh hồn bị đày đọa không thể nuốt được thức ăn thông thường bởi họ phải mang một thực quản nhỏ hẹp.
  • Và việc cúng rằm tháng 7 nếu thực hiện tại tư gia nên thực hiện theo các khóa lễ sau: cúng Phật, cúng thần linh, cúng gia tiên, cúng thí thực cô hồn và phóng sinh.

Xem thêm: Bài cúng rằm chuẩn và đúng phong tục

Gia đình xếp tiền lẻ chuẩn bị cúng cô hồn
Gia đình xếp tiền lẻ chuẩn bị cúng cô hồn

Những điều kiêng kỵ và nên làm trong tháng cô hồn

Tháng cô hồn còn được gọi là tháng “xá tội vong nhân”. Đây là một tín ngưỡng dân gian quan trọng và có liên quan tới ma quỷ, tâm linh được người Việt rất coi trọng. Bên cạnh những lễ tiết cúng bái, dân gian ta còn tương truyền những điều kỵ và những điều con người nên làm trong tháng cô hồn để cho cầu mong cho gia đình được bình an, hạnh phúc.

Dưới đây là những điều cấm kỵ và những điều nên làm trong tháng cô hồn mà mọi người cần phải ghi nhớ:

Những điều cấm kỵ trong tháng cô hồn

  • Không được treo chuông gió ở đầu giường ngủ. Bởi tiếng chuông thu hút sự chú ý của ma quỷ, chúng sẽ có cơ hội xâm nhập quấy phá khiến giấc ngủ của bạn không được an giấc.
  • Không nên đi chơi vào buổi tối ngày 15 tháng 7 âm lịch, đặc biệt là những người bị yếu bóng vía. Ma quỷ dễ bắt nạt sẽ khiến bản thân gặp những điều không may mắn.
  • Không nên hù dọa người khác khiến họ bị giật mình “hồn bay phách lạc”. Điều này vô tình sẽ khiến cho ma quỷ có cơ hội xâm nhập thoải mái.
  • Không tùy tiện đốt giấy tiền vàng mã nếu không muốn ma quỷ bu đến nhà.
  • Không nên phơi quần áo qua đêm trong tháng cô hồn. Ma quỷ trông thấy sẽ mượn quần áo rồi để lại “quỷ khí” trong quần áo ấy.
  • Không để mũi dép hướng về phía giường trong khi ngủ. Nếu không, ma quỷ nhìn thấy sẽ đoán được rằng có người sống đang nằm trên giường và chúng sẽ lên giường ngủ chung.
  • Tuyệt đối không được ăn vụng đồ cúng cô hồn. Bởi đó là đồ dành cho ma quỷ, bạn sẽ rước tai hoạ vào mình nếu chưa cúng và cầu xin mà lấy ăn.
  • Không được chụp ảnh vào ban đêm. Ma quỷ lảng vảng xung quanh có thể vô tình lọt vào camera chung với người sống, đó là điều không tốt lành.
  • Không nên thức khuya vì rất dễ bị nhiễm “quỷ khí”, tinh thần sẽ hao tổn suy nhược.
  • Không nhặt tiền rơi khi đi ra đường. Bởi đó có thể là tiền cúng mua chuộc bọn quỷ đầu trâu mặt ngựa, có thể gặp tai hoạ không chừng nếu nhặt nó.
  • Không được nhổ lông chân. Bởi dân gian quan niệm rằng “1 sợi lông chân quản 3 con quỷ”, người nào có nhiều lông chân thì ma quỷ sẽ ít dám đến gần.
  • Không được réo gọi tên nhau nếu đi chơi đêm. Nếu không, ma quỷ sẽ ghi nhớ tên người được gọi.
  • Không nên bơi lội trong tháng cô hồn. Bởi vì ma quỷ sẽ cùng chơi đùa với bạn, bạn sẽ bị chúng làm trặc trẹo chân nếu không cẩn thận.
  • Không đến gần những nơi góc tường xó tối. Đó là những chỗ ma quỷ thường tụ tập nghỉ ngơi.
Tránh những điều đại kỵ này để được bình an trong tháng 7 cô hồn
Tránh những điều đại kỵ này để được bình an trong tháng 7 cô hồn
  • Không ngoái cổ quay đầu nhìn lại phía sau khi đi qua những nơi vắng vẻ, dù cho có cảm giác “hình như” có người gọi tên mình hay đang đi theo mình. Vì đó có thể là do ma quỷ trêu chọc.
  • Không cắm đũa đứng giữa bát cơm. Điều này dễ dẫn dụ ma quỷ vào nhà ăn chung. Bởi đó là hình thức cúng tế, cũng giống như kiểu thắp hương.
  • Không nên ở một mình trong tháng cô hồn. Nếu không sẽ dễ bị ma quỷ dẫn dắt hoặc quấy phá.
  • Hạn chế tiến hành làm những chuyện đại sự. Ví dụ như ký kết hợp đồng kinh doanh, cưới hỏi, chuyển nhà, động thổ, nhập trạch, … Trường hợp bất khả kháng thì phải xem kỹ ngày giờ.
  • Tuyệt đối không nên tự ý chặt cây, đặc biệt đối với những cây có tuổi đời lâu năm. Bởi đây có thể là nhà của ma quỷ, nhất là “ma trơi”.

Những việc nên làm trong tháng cô hồn

  • Nên đi chùa chiền thắp nhang cầu siêu, cầu bình an, cầu sức khỏe, …
  • Nên cúng cô hồn vào bất kỳ ngày nào trong tháng, càng tốt nếu vào ngày mùng 2 hoặc 16 âm lịch để tỏ lòng thành của gia đình mình.
  • Nên đi thăm mộ phần của người thân trong gia đình ở ngoài nghĩa địa hay trong vãng sanh đường nằm trong chùa – nơi lưu giữ các hũ hài cốt. Vì tháng cô hồn còn được gọi là Tết của những người m.
  • Nên buông thả đồ cúng ra khỏi tay nếu đang dọn đồ cúng và chưa kịp thắp nhang khấn vái mà có những người tranh nhau giật các đồ cúng từ trên tay.
  • Nên hạn chế sát sinh con vật, đặc biệt không ăn thịt chó, thịt mèo, cá chép, rắn, rùa, ba ba, trong tháng 7 âm lịch.
  • Nên cúng xe ô tô, cho dù có kinh doanh hay không kinh doanh.
  • Nên ăn chay để tránh được các điềm dữ.
  • Nên làm phước, từ thiện mạnh mẽ hơn trong tháng này.
  • Nếu biết tụng kinh thì nên trì tụng, đọc kinh kệ (Chú Đại bi, Địa tạng kinh, chuẩn đề, vu lan báo hiếu,…).
  • Nên ăn nói nhã nhặn, vui vẻ trong gia đình hay với bạn bè đối tác.
  • Nên tránh xa các cuộc cãi vã, căng thẳng, xung đột.
  • Nên cứu người khi gặp trường hợp nguy cấp.
  • Nên dùng bột trừ tà ma tiêu khử sau khi cúng cô hồn xong sau đó 1 ngày hoặc vào cuối tháng 7. Để tránh trường hợp các âm hồn hương linh phảng phất vào nhà mình tụ ở lại.
  • Nên dùng bột tẩy uế để tẩy hoàn toàn trong căn nhà mình vào đầu tháng 8 âm lịch để cân bằng sinh khí trong ngôi nhà mình ở.

Trên đây là những thông tin về cúng cô hồn và những điều kiêng kỵ không nên làm và nên làm trong tháng cô hồn mà các gia chủ nên biết để không rước họa vào thân. Mong rằng những thông tin này từ Đồ Cúng Trọn Gói sẽ giúp các gia chủ yên tâm hơn khi thực hiện lễ cúng cô hồn trong tháng 7 âm lịch để mang đến bình an và xua đi điều xui xẻo cho gia đình.

 

One thought on “Cúng cô hồn và những điều kiêng kỵ trong tháng cô hồn

  1. Pingback: Hướng dẫn cách cúng xe mới mua đúng chuẩn và đầy đủ nhất năm 2020

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *